Çocuk & Ergen Çalışmalarında Gelişimsel + Çevresel

Psk. Blm. Uzmanı - SHU
Halil Selçuk Kandemir
06 Mart 2026

"Oyun terapisi odasında çocuk, gerçek dünyada aile"
5 yaşındaki çocuk tanklar, askerler ve patlamalardan oluşan bir kum tepsisinde savaş sahnesi kuruyor. Buna bir iç dünya yorumu yaparsak; savaş içinde hissediyor olabilir, güvensizlik duyuyor diyebiliriz. Ama aynı çocuk şiddet gören bir evde yaşıyorsa? Bu sahne aslında projeksiyon değil, bir gerçeklik yansımasıdır.
İKİLİ BAKIŞ AÇISI
Psikoloji Bakışı (Oyun & Masal Terapisi + Projektif Testler):
Çocuğun iç dünyasını anlama, duygusal ifade, sembolik anlam, bilişsel ve duygusal gelişim seviyesi, savunma mekanizmaları, çatışmaların var olduğu söylenebilir.
Sosyal Hizmet Bakışı (Çevresel Değerlendirme):
Aile yapısı, ebeveyn işlevselliği, güvenlik riskleri (ihmal, istismar,vb), okul ortamı, akran ilişkileri, sosyal destek, ekonomik koşullar bir arada ele alınmalıdır der.
Sadece iç dünyaya bakmak savaş oyununu travma işareti olarak yorumlar ama gerçek tehlike görülemez. Sadece çevreye bakmak ise riski tespit eder ama çocuğun içsel deneyimini, korkularını, çözüm kapasitesini gözden kaçırır.
Örnek Vaka:
7 yaşında erkek çocuk. Okulda davranış sorunu var, evde kurallara uymuyor.
Oyun terapilerinde: Sürekli kazanma teması, kuralları kendi koyma, başkalarını kontrol etme, kaybetme anlarında öfke patlamaları
Projektif testler sonucu: Ailede güçsüz baba, aşırı kontrolcü anne figürleri, kendini küçük ama güçlü konumlandırma
S.H Yaklaşımı:
Baba işsiz, depresif, çocukla az etkileşim var. Anne aşırı kontrolcü, eşini telafi eden çocuğuna bağımlı. Ekonomik stres yüksek, aile içi gerilim sık. Çocuk güçsüzleştirici aile ortamında kendi gücünü hissetme çabası veriyor. Bu durum da okul ve sosyal ortamlarda uyumsuz davranışa dönüşüyor.
Müdahale:
Oyun terapisi: Güvenli bağlanma, kontrol duygusunu sağlıklı ifade çalışmaları
Aile görüşmeleri: Ebeveyn işlevlerini dengeleme, sınır koyma çalışması
Baba için yönlendirme: İş/kariyer desteği, bireysel terapi yaklaşımı
Anne için: Bağımlılık örüntüsü farkındalığı çalışması
ETİK ÇIKMAZ: ÇOCUK GİZLİLİĞİ VS. KORUMA
Çocuk terapisinde en zor anlardan birisidir. Güven ilişkisi için çocuğun gizliliği önemlidir ama güvenlik riski varsa bildirim yükümlülüğü de bulunmakta. Uygulamada başta gizlilik sınırları anlatılır ama risk durumunda aile içi şiddet, istismar bildirimi yapılır.
GELİŞİM TESTLERİ + ÇEVRE DEĞERLENDİRMESİ
Projektif Gelişim Testleri kombinasyonum: Zihin gelişimi için Cattell 2A/2C, duygusal ve aile algısı için ÇAT, benlik algısı için Aile çizimi.
Serinin son bölümünde: Kurumsal sahada psikososyal risk değerlendirmesi üzerine yazacağım.
Takipte kalın.
Halil Selçuk Kandemir
Psk. Uzmanı & Sosyal Hizmet Uzmanı
HSK Danışmanlık
#ÇocukPsikolojisi #ErgenPsikolojisi #OyunTerapisi #ProjektifTestler #SosyalHizmet #AileDanışmanlığı #Çocukİstismarı #Psikolog

