Çocuklarda kazanılmış beceriler neden geriler?

Çocuklarda Kazanılmış Beceriler Neden Geriler?

Çocuğun daha önce kazandığı bir beceriyi bir süre sonra kullanmamaya başlaması ebeveynleri endişelendirebilir. Tuvalet alışkanlığı kazanmış bir çocuğun yeniden altına kaçırması, kendi başına uyuyan bir çocuğun tekrar anne-babasının yanında uyumak istemesi veya daha bağımsız bir çocuğun yeniden bebeksi davranışlar göstermesi buna örnek olabilir.

Bu durum regresyon (gerileme) olarak adlandırılır ve her zaman bir “problem davranış” anlamına gelmez. Çocuklar bazen yaşadıkları stres, kaygı, değişim veya duygusal zorlanmaları davranışlarıyla ifade ederler.

Çocuklar neden geriler?

Taşınma, okul değişikliği, kardeş doğumu, ebeveynlerin ayrılması, aile içindeki değişimler veya çocuğun yaşadığı korkutucu bir olay regresyona neden olabilir.

Bazen de çocuk, artan sorumluluklar karşısında daha fazla ilgi ve yakınlık ihtiyacı duyduğu için daha küçük yaşlara ait davranışlara dönebilir.

Önemli olan yalnızca “Ne yapıyor?” sorusuna değil, “Bu davranış bize ne anlatıyor?” sorusuna da bakabilmektir.

Ebeveynler ne yapabilir?

Öncelikle sakin kalın. Çocuğu utandırmak veya cezalandırmak yerine davranışın arkasındaki ihtiyacı anlamaya çalışın.

“Sen artık büyüdün, bunu yapmamalısın.” demek yerine:

“Son zamanlarda bunun senin için zorlaştığını fark ediyorum. İstersen birlikte tekrar deneyebiliriz.”

diyebilirsiniz.

1. Günlük rutinleri mümkün olduğunca koruyun.
2. Çocuğa özel, kesintisiz zaman ayırın.
3. Yapabildiği işleri tamamen onun yerine yapmayın; gerektiğinde küçük ölçüde destek olun.
4. Başardığı küçük adımları fark edip somut şekilde takdir edin.
5. Duygularını anlatması için baskı yapmak yerine oyun, kitap veya sohbet gibi doğal yollar kullanın.
6. Gerileme yaşandığında aşırı tepki vermeyin. Özellikle tuvalet kazaları gibi durumlarda sakin ve kısa bir yaklaşım sergileyin.

Burada amaç çocuğun gerilemesini desteklemek değil; ihtiyaç duyduğu güveni sağlarken kazandığı becerileri yeniden kullanmasına yardımcı olmaktır.

Ne zaman profesyonel destek alınmalı?

Regresyon kısa süreli olabilir. Ancak davranış uzun süre devam ediyor, giderek artıyor, birden fazla alanda görülüyor veya çocuğun okul, sosyal yaşam ve günlük işlevselliğini etkiliyorsa profesyonel değerlendirme almak önemlidir.

Özellikle daha önce kazanılmış bir becerinin ani ve belirgin biçimde kaybedilmesi durumunda çocuk doktorunun değerlendirmesi de uygun olabilir.

Çocuğun davranışını yalnızca “geriye gitmek” olarak görmek yerine, bazen onun “Bir şeyler benim için zorlaştı ve desteğe ihtiyacım var.” deme biçimi olabileceğini hatırlamak gerekir.

Çocuğu değiştirmeye çalışmadan önce onu anlamaya çalışmak, çoğu zaman iyileşmenin ilk adımıdır.