YETİŞKİN OLMAK

Yetişkin Olmak Gerçekten Ne Demek?

Yetişkin olmak deyince aklına ne geliyor?

18 yaşına girmek mi?

Regl olmak mı?

Evlenmek mi?

Anne ya da baba olmak mı?

Çoğumuz böyle düşünüyoruz. Çünkü sistem bize bunu öğretti. “Büyüdün artık”, “kocaman kadın oldun”, “artık annesin, mecbursun” gibi cümlelerle yetişkin olduğumuzu sandık.

Ama sana bir şey söyleyeyim mi?

Yaş almak, yetişkin olmak demek değil.

Yetişkin olmak biyolojik bir süreç değil sadece. Psikolojik, sosyal ve ahlaki bir olgunluk hali.

Yani yaşın büyüyebilir ama içindeki benlik hâlâ çocuk kalabilir. Ya da yaşın gençtir ama zihinsel olarak oldukça olgunsundur.

Asıl mesele burada başlıyor.

Rollerimiz ve Gerçek Yetişkinlik

Bir düşün.

Hayatında kaç rolün var?

Anne, eş, abla, kardeş, gelin, görümce, komşu, öğretmen, veli…

Peki bu rollerin içinde nasıl davranıyorsun?

Sınırlarını bilerek mi?

Kararlarının sorumluluğunu alarak mı?

Yoksa kırılınca çocuklaşıyor, kızınca ebeveynleşiyor musun?

İşte burada işler karışıyor.

Çünkü biz aslında tek bir benlikle yaşamıyoruz.

İçimizde Üç Farklı Benlik Var

Psikiyatrist Eric Berne’ün geliştirdiği Transaksiyonel Analiz yaklaşımı der ki:

Hepimizin içinde üç farklı benlik durumu var:

Ebeveyn

Çocuk

Yetişkin

Ve biz hem kendimizle hem başkalarıyla iletişim kurarken bu üç mod arasında gidip geliyoruz.

Şimdi gel, birlikte bakalım.

Ebeveyn Benlik: İçindeki “Melimalı” Ses

Ebeveyn benlik dediğimiz şey, aslında anne-babamızdan, öğretmenlerimizden, toplumdan öğrendiğimiz kuralların içselleşmiş hali.

“Böyle yapılmaz.” “İnsanlar ne der?” “Anne dediğini yap.”

Tanıdık geldi mi?

Bu ebeveyn benliğin iki hali var:

Eleştirel ebeveyn:

Yargılayan, eleştiren, sınıflandıran, “melimalı” konuşan taraf.

Koruyucu ebeveyn:

Şefkatli, kollayan, rehberlik eden taraf.

Ama şunu fark et:

Eğer sen ebeveyn moddaysan, çoğu zaman karşı tarafı çocuk moda itersin.

Çünkü ilişki bir terazidir.

Çocuk Benlik: İçindeki Küçük Sen

Çocuk benlik, çocukluğundaki duygu ve ihtiyaçların bugüne taşınmış hali.

Üç şekilde ortaya çıkar:

Doğal çocuk:

Neşeli, yaratıcı, özgür, saf.

Uyumlu çocuk:

“Ben bilmem.”

“Sen ne dersen o.”

Otoriteye boyun eğen taraf.

Asi çocuk:

İsyan eden, suçlayan, karşı gelen taraf.

Dikkat et:

Çocuk moddaysan, karşı taraf genellikle ebeveyn moda geçer.

Ve işte çatışmalar burada başlar.

Peki Yetişkin Benlik Nerede?

Yetişkin benlik, içindeki denge merkezidir.

Şimdiki zamana odaklanır.

Mantıklıdır.

Gerçeklere bakar.

Duyguları inkâr etmez ama onların esiri de olmaz.

Kuralları bilir ama körü körüne uygulamaz.

Yetişkin benlik şöyle der:

“Şu an ne oluyor?”

“Bu durumun sorumluluğu bana ait olan kısmı ne?”

“En sağlıklı çözüm ne?”

Yetişkin olmak, içindeki ebeveynle çocuğu susturmak değil. Onları dengede tutabilmektir.

Yetişkin Olmanın Gerçek Göstergeleri

Şimdi sana birkaç soru soracağım. Cevapları kendine dürüstçe ver.

Kararlarının sonuçlarını üstlenebiliyor musun?

Suçlamak yerine çözüm üretebiliyor musun?

Kriz anında sakin kalabiliyor musun?

Duygularını regüle edebiliyor musun?

Uzun vadeli düşünebiliyor musun?

Sınır koyabiliyor musun?

“Hayır” diyebiliyor musun?

Zamanını ve hayatını organize edebiliyor musun?

Eğer bunlar hayatında yavaş yavaş yer buluyorsa, yetişkinliğe doğru ilerliyorsun demektir.

Yetişkinlik Travmasız Olmak Değildir

Şunu da netleştirelim.

Yetişkin olmak, geçmişte yara almamış olmak demek değildir.

Travma yaşamamış olmak demek değildir.

Hiç hata yapmamak demek değildir.

Yetişkin olmak şudur:

Geçmişi bahane etmeyip bugünü sahiplenmek.

“Evet, böyle bir geçmişim var. Ama bugün nasıl davranacağım bana ait.”

Bu cümle yetişkin cümlesidir.

Son Soru

Şimdi kendine şunu sor:

Ben şu an hayatımı hangi benlikle yaşıyorum?

Eleştirel ebeveyn mi?

Kırılgan çocuk mu?

Asi çocuk mu?

Yoksa dengeli bir yetişkin mi?

Yetişkin olmak bir varış noktası değil.

Bir farkındalık süreci.

Ve belki de en büyük cesaret, içindeki çocuğu ve ebeveyni fark edip onları dengede tutabilmek.

Asıl olgunluk burada başlıyor.

AİLE DANIŞMANI FATMA DAYE

14 Şubat 2026